×

Çimento

Çimento

BİLİNDİĞİ GİBİ ÇİMENTO STANDARTLARI ZORUNLU STANDARTLARDIR.

ÇİMENTO STANDARTLARI

  • TS EN 197-1: Çimento-Bölüm 1:Genel Çimentolar-Bileşim, Özellikler ve Uygunluk Kriterleri
  • TS EN 197-2: Çimento-Bölüm 2:Uygunluk Değerlendirmesi

ÇİMENTO DENEY STANDARTLARI

  • TS EN 196-1: Çimento Deney Metotları-Bölüm 1:Dayanım Tayini
  • TS EN 196-2: Çimento Deney Metotları-Bölüm 2:Çimentonun Kimyasal Analizi
  • TS EN 196-3: Çimento Deney Metotları-Bölüm 3:Priz Süresi ve Genleşme Tayini
  • TS EN 196-5: Çimento Deney Metotları-Bölüm 5:Puzolanik Çimentolarda Puzolanik Özellik Tayini
  • TS EN 196-6: Çimento Deney Metotları-Bölüm 6:İncelik Tayini
  • TS 23 EN 196-7: Çimento Deney Metotları-Bölüm 7:Çimentodan Numune Alma ve Hazırlama Metotları
  • TS EN 196-21: Çimento Deney Metotları-Çimentoda Klorür, Karbondioksit ve Alkali Muhtevası Tayini

ÇİMENTO TİPLERİNİN STANDART TANIMLAMALARI

  •  TS EN 197-1   CEM I 42,5 R
  •  TS  TÜRK STANDARTI
  • EN  AVRUPA STANDARTI
  • 197-1    STANDART NUMARASI
  • CEM I    PORTLAND ÇİMENTO
  • 42,5     28 GÜNLÜK EN AZ BASINÇ DAYANIMI. BİRİMİ N/mm2
  • R  YÜKSEK ERKEN DAYANIM

TANIMI: İçerisinde kütlece %95-100 oranında klinker içeren, dayanım sınıfı 42,5 olan, yüksek erken dayanımlı portland çimentosu.

  • TS EN 197-1   CEM II/B-M(P-LL) 32,5 R
  •  TS    TÜRK STANDARTI
  • EN  AVRUPA STANDARTI
  • 197-1    STANDART NUMARASI
  • CEM II    PORTLAND KOMPOZE ÇİMENTO
  • B  B SINIFI ( KATKI MİKTARI % 21- 35 ARASI)
  • M  EN AZ İKİ KATKI MALZEMESİ KULLANILIR.
  • P  PUZOLAN
  • LL  KALKER (TOC DEĞERİ %0,2′DEN DÜŞÜK)
  • 32,5   28 GÜNLÜK EN AZ BASINÇ DAYANIMI BİRİMİ N/mm2
  • R  YÜKSEK ERKEN DAYANIM

TANIMI: Toplam olarak kütlece %21-35 arasında tras(doğal puzolan ve toplam organik karbon(TOC) değeri %0,2′nin altında kalker içeren, dayanım sınıfı 32,5 olan yüksek erken dayanımlı portland kompoze çimento

ÇİMENTO BİLEŞENLERİ

KLİNKER

  • C3S + C2S    EN AZ   % 66,7
  • CaO / SiO2    EN AZ    2.0
  • MgO    EN ÇOK   %5

DOĞAL PUZOLAN (TRAS, VB.)

  • REAKTİF SİLİS  EN AZ  %25

KALKER (MERMER)

  • CaCO3  EN AZ   % 75
  • KİL MİKTARI    EN ÇOK  1,2g/100gr
  • TOPLAM ORGANİK KARBON /TOC)
  • LL İÇİN  EN ÇOK  %0,2
  • L   İÇİN  EN ÇOK  %0,5

MİNÖR İLAVE BİLEŞEN (FIRIN TOZU, VB.)

  • İNORGANİK OLMALARI,
  • ÇİMENTONUN SU İHTİYACINI ARTIRMAMALARI
  •  HARÇ VE BETONUN DAYANIKLILIĞINI AZALTMAMALARI ZORUNLUDUR.

KİMYASAL KATKILAR

  • TOPLAM KATKI  EN ÇOK  %1
  • ORGANİK KATKI  EN ÇOK  %0,5

NOT: YÜZDELER ÇİMENTO KÜTLESİNE GÖREDİR)

Karakteristik değerlerle verilen basınç dayanımları:

 

lEN 197-1: ”Çimento-Bölüm 1: Genel Çimentolar- Bileşim, Özellikler ve Uygunluk Kriterleri”

Avrupa Standardına göre, çimentoların basınç dayanımlarının uygunluk değerlendirmesi, değişkenlerle kontrol edilerek yapılır.

Değişkenlerle kontrolde, kontrol periyodu 12 aydır. Bu kontrol için deney sonuçlarının normal dağılım gösterdiği kabul edilir.

DEĞİŞKENLİK KATSAYISI (VC)

 VC = 100* (SS / m )

 SS: 28 GÜNLÜK BASINÇ DAYANIM DEĞERLERİNİN STANDART SAPMASI

 m : 28 GÜNLÜK BASINÇ DAYANIM DEĞERLERİNİN ORTALAMASI

ÇİMENTONUN HİDRATASYONU

C3S VE C2S HİDRATASYONU SIRASINDA İKİ TANE HİDRAT VERİR.

  • KALSİYUM SİLİKAT HİDRAT   (CSH)
  • KALSİYUM HİDROKSİT (PORTLANDİT)  (CH)

C3S HİDRATASYONU SONUCU OLUŞAN CSH İÇİNDEKİ CaO / SiO2 = C/S = 1,2-2 ARASINDADIR. C3S + nH ===è  CSH + CH

C3A HİDRATASYONU

  • KLİNKER MİNERALLERİNDEN C3A SU İLE REAKSİYONA GİREREK DONMAYI BAŞLATIR.
  • KLİNKERE ALÇITAŞI İLAVESİ BU DONMAYI GECİKTİRMEK İÇİN YAPILIR.
  • ÇİMENTONUN DONMASI SU İLAVE EDİLDİKTEN HEMEN SONRAKİ REAKSİYONLARLA BAŞLAR. SÜLFAT HEMEN ÇÖZÜNÜR VE ALÜMİNATLARLA REAKSİYONA GİREREK ETRİNGİTE OLUŞTURUR.
  • ETRİNGİTE KRİSTALLERİ ALÜMİNA PARTİKÜLLERİNİN ÇEVRESİNDE BİR FAZ OLUŞTURUR VE BÖYLECE SU İLE TEMASI BİR MÜDDET ENGELLEYEREK DONMA REAKSİYONLARINI GECİKTİRİR.

C3A HİDRATASYONU

C3A ALÇI TAŞI İLE REAKSİYONA GİREREK ETRİNGİTE OLUŞTURUR. C3A + ALÇITAŞI + SU è ETRİNGİTE

EĞER ORTAMDA ALÇITAŞI YOKSA;

C3A + SU  =>  C3A HİDRATI (ÇOK HIZLI REAKSİYON)

ALÇI TAŞININ ÖNEMİ

  • Alçı  taşı  çimentonun  donma  süresini  ayarlar.
  • Alçı  taşı  katılmamış  bir  çimento  su  ile  karıştırıldığında  ANİ  DONMA  olur  ve  kesinlikle  işlenemez.  Bu  nedenle  çimentoya  bir  miktar  alçı  taşı  ilave  edilir.
  • Ancak  unutulmamalıdır ki ; alçı  taşının  olmaması  veya  az  miktarda  olmasının  zararları  olduğu  gibi  istenilenden  fazla  olmasının da  çimentoya  büyük  zararları  vardır.
  • İstenilenden  fazla  alçı  taşı  çimentonun  kalitesini  bozar.
  • Bu  nedenle  çimentoya  katılacak  optimum  alçı  taşı  miktarları  laboratuvar  deneyleri  ile  bulunur.
  • Deney  sonuçlarına  göre  SO3  aralığı  tesbit  edilir  ve  bu  aralık  çalışma  değerleri  olarak  kabul  edilir.

ÇİMENTO SICAKLIĞININ ÖNEMİ

Alçı  taşı  belirli  bir  sıcaklığın  üzerinde  1.5 mol  suyunu  kaybeder.  Bu  sıcaklık  değeri  kullanılan  alçı  taşına  göre  farklılık  gösterebilir.  Fabrikamızda  kullanılan  alçı  taşı  için  çimento  sıcaklığının  130 oC ‘nin  üzerine  çıkması  tehlikelidir.

CaSO4 . 2H2O               CaSO4 . 1/2 H2O  +  1.5 H2O

Alçı  taşı                 1.5 mol su

 

Bu  durumda  çimento  harcı  çabuk  sertleşir.  Buna  YALANCI  DONMA  denir.  Bu  harç  tekrar  karıştırıldığında  akıcı  hale  gelir.  Ancak  beton  karışımlarında , betonun  hazırlandığı  yerden  kullanma  yerine  giderken  nakliye  esnesında  donması , hatta  hazırlandığı  yerde  donması  görülür.  Bu  durum  daha  fazla  su  ilavesi  ile  giderilse de  betonun  kalitesinin  azlamasına  neden  olur. Bu  nedenle  çimento  sıcaklığı  130  oC’nin  üzerine  çıktığı  zaman  değirmen  soğuyana  kadar  mutlaka  durdurulmalıdır.

ÇİMENTONUN BEKLEME ŞARTLARI

  • ÖĞÜTÜLÜP SİLODA BEKLETİLEN ÇİMENTO İÇİN UYGUN ŞARTLAR SAĞLANMALIDIR.
  • EĞER SİLODA BEKLEYEN ÇİMENTO RUTUBETLİ İSE YADA BİR ŞEKİLDE RUTUBET ALMIŞ İSE PREHİDRATASYONA UĞRAR
  • PREHİDRATASYONA UYRAYAN ÇİMENTODA  İSE SATIŞ ÖNCESİ CİDDİ KALİTE KAYBI OLUR.

PREHİDRATASYON NEDENLERİ

AĞIRLIK KAYBI ŞUNLARA BAĞLIDIR:

  • 40 – 100 ºC  ADSORBE SU
  • 100 – 160 ºC   ALÇI TAŞININ DEKOMPOZİSYONU
  • 160 – 350 ºC  HİDRATE ÇİMENTONUN DEHİDRATASYONU
  • 350 – 550 ºC  Ca(OH)2′ NİN SUYUNU KAYBETMESİ
  • 550 – 800 ºC  CaCO3′ ÜN  CO2′ SİNİ KAYBETMESİ

PREHİDRATASYONUN GERÇEKLEŞTİĞİ SICAKLIK ARALIĞI 160 – 350 ºC DİR. PREHİDRATE OLMAMIŞ BİR ÇİMENTO İÇİN BU SICAKLIK ARALIĞINDA AĞIRLIK KAYBI % 0,2 CİVARINDADIR. BUNUN TESBİTİ İÇİN ÇİMENTOYA TGA TESTİ YAPTIRMAK GEREKİR. TGA SICAKLIK DERECESİNE BAĞLI OLARAK BİZE AĞIRLIK KAYBINI VERECEKTİR.